Fotoğraf Çekmek İçin Gerekenler

Fotoğraf Çekmek ve Yaşam Tarzı


Fotoğraf çekmek artık bir yaşam tarzı halini aldı. "Fotoğraf çekmek bir yaşam tarzı dersek" ne yalan söylemiş ne de abartmış. Çünkü artık kaliteli ve yüksek çözünürlük sahibi fotoğraflar çekebilen fotoğraf makineleri ellerimizin altında, daha doğrusu cebimizde. Cep telefonları bu yani yaşam tarzının biricil araçları haline gelmiş vaziyette.






Bu durum en çok fotoğrafçılara yaradı çünkü cep telefonlarının görünkü kaydetme özelliklerinin ilk kullanıcı için tasarlanması onların sadece kadraj ayarı yaparak diğer ayarların göz ardı edilmesini sağladı. Profesyonel olarak fotoğraf çekmek için cep telefonlarını kullanmak kadar büyük bir aptallık olamaz bence. Çünkü her ne kadar üstün teknolojilerle donatılırlarsa donatılsınlar, cep telefonları gibi fotoğraf makineleri de bir görüntü sensörü kullanıyor. Bu yüzden cep telefonları ve DSLR fotoğraf makinelerinde kullanılan teknolojilerin birbiriyle paralel olarak ilerlediğini söylemek pek ala mümkün. Bu yüzden cep telefonları ne kadar gelişirse gelişsin bir DSLR'nin yerini asla tutamaz.

Burada "crop factor" olayını uzun uzun anlatırdım ancak eğitim verdiğimiz öğrencilerin yüzde biri bile bu durumu anlamakta zorlandı. Aslında çok basit olan ve görüntü sensörünün boyutu ile alakalı olan bu olayı kendiniz internette arayarak kolaylıkla bulabilirsiniz. Belki ileri de ne olduğunu ayrıntılı olarak açıkladığım bir yazı yazarım ancak şimdilik sadece bu olayın görüntü sensörünün boyutu ile ilgili olduğunu ve sensör ne kadar büyükse o kadar iyi görüntü elde edeceğinizi bilmeniz yeterli.

Fotoğraf Çekmek Nedir?

Fotoğraf çekmek deklanşöre basmaktır. Fotoğraf çekmek deklanşöre basmak mıdır gerçekten? Yoksa çok daha fazlası mı? Bence çok daha fazlası. Aslında fotoğraf çekmenin ne olduğunu anlatan güzel bir söz var "fotoğraf çekmek insanın aklını, gözünü ve yüreğini aynı hizaya getirmesidir". Bu sözü ünlü bir fotoğrafçı söylemiş. Kendisi Henri Cartier-Bressondır.

Henri Cartier-Bresson Kimdir


Kendisi usta bir fotoğrafçı olan Bresson fotoğraf çekmenin aslında ne olduğunu çok güzel tarif etmiştir. Yukarıdaki fotoğrafta ne kadar ciddi çalıştığını görebilirsiniz. Her halinden belli ki fotoğraf çekmek onun içinden gelen bir tutku. Zaten böyle de olmalı. Benim için böyle. Ben içimden geldiği için fotoğraf çekiyorum. Cep telefonu ile fotoğraf çekmek kötü bir şey mi diye soracak olursanız. Cep telefonunuz aklınızı gözünüzü ve yüreğinizi aynı hizaya getiriyorsa bence sorun yok. Önemli olan içtenlik. Tabi eğer profesyonel bir iş üzerinde değil iseniz.

Fotoğraf çekmenin ne olduğunu öğrendiğimize göre artık gereken malzemelere geçebiliriz.

Öncelikle ihtiyacımız olan şey bir fotoğraf makinesi. Öncelikle ihtiyacımız olan şey fotoğraf makinesi mi? Pek sayılmaz aslında... Fotoğraf çekmenin ne olduğunu hatırlamanızı isteyeceğim sizden. Eğer iyi fotoğraf çekmek istiyorsanız kendinizi buna hazırlamalısınız. Bu yüzden öncelikle ihtiyacınız olan şey fotoğraf çekmeyi istemek ve birazda içtenlik. Bunlara sahip olan biri fotoğraf makinesi olmadan da rahatlıkla fotoğraf çekebilir. Nasıl diye soracak olursanız; aslında her kesin yaptığı gibi. Hepimiz güzel bir manzarayı aklımızda tutabiliriz. Hepimizin anıları var. Bunların her biri birer fotoğraf. Şimdi de o zaman fotoğraf makinesine niye ihtiyaç var diyeceksiniz. Fotoğraf makinesine ihtiyacımız var çünkü nsan doğası gereği unutabilir. Unutmamak için fotoğraf makinesi lazım bize. Eğer yeteri kadar samimi isek ikinci olarak ihtiyacımız olan şey bir fotoğraf makinesi. Ayrıca böylelikle çektiğimiz fotoğrafları sevdiklerimize gösterebiliriz.

Bu yazının lenslerle, filtrelerle, fotoğraf makineleri ve daha başka teknik donanımlarla ilgili olduğunu düşünenler sayfayı çoktan terk etti. Eğer Hala burada iseniz size söyleyeceklerim bitmedi. Çünkü iyi bir fotoğrafçı, fotoğraf sanatçısı veya fotoğraf sever olma yolunda emin adımlarla ilerlemeye başladınız.

Benim fotoğraf çekmeye başlarken geçtiğim süreç tam olarak buydu. Kimse bana bu işi bu şekilde yapmam gerektiğini söylemedi. Ben doğam gereği bu yolu seçtim fotoğrafı hem felsefi hem de teknik açıdan bu şekilde öğrendim. Bu yüzdendir ki fotoğraf çekmek benim için bir tutku haline geldi ve çok kısa sürede fotoğrafın içini dışını öğrendim. Hala da öğrenmeye devam ediyorum çünkü her alanın kendince ayrıntıları vardır.

İhtiyacımız olan şeyler arasında ikinci sırada fotoğraf makinesinden bahsetmiştik. Fotoğraf makinesini biraz açalım ve derinlere inelim. İşte teknik kısma giriş...

Fotoğraf Makineleri

Sayısız fotoğraf makinesi modeli var. Markalar artık durmadan yeni seriler çıkarıyor. Farklı fiyatlarda ve özelliklerde pek çok model çıkaran markalar özellikle fiyat seçenekleri ile fotoğraf çekmeyi neredeyse her kesimden insanın yapabileceği bir uğraş haline getirdi. Neredeyse diyorum çünkü ikinci el veya giriş seviye bir fotoğraf makinesi almak için bile kenara bir miktar para atmak gerekiyor.



Eğer bir fotoğraf makinesi almak istiyorsanız nasıl seçim yapardınız? Büyük bir objektifi ve gelişmiş kaslı bir görünümü olması gerekli. Öyle mi gerçekten. Tam olarak değil. Eğer profesyonel işler çıkarmak istiyorsanız buna mecbursunuz ancak başka türlü kullanımlar için çok da gerekli değil. Ego tatmin etmekten başka bir şeye yaramaz. Aşağıda oldukça gelişmiş bir fotoğraf makinesinin fotoğraf var.

Orta Format Fotoğraf Makinesi

Fotoğrafta görmüş olduğunuz makine bir orta format fotoğraf makinesi. Fotoğraf ile amatöre ilgilenenleri hiç mi hiç ilgilendirmeyen bu makine oldukça pahalı. Eğer bir binanın üzerini bir fotoğraf ile kaplamak istiyorsanız bu makineden veya benzerinden almanız gerekiyor. Orta format fotoğraf makineleri çok büyük görüntü sensörlerine sahip olduğundan dolayı çok yüksek çözünürlük elde ederler. Yine konu sensör boyutlarından açıldı. Anlayacağınız gibi fotoğraf makinesinin görüntü kalitesinde megapiksel zımbırtısı kadar sensör boyutu da çok önemli hatta profesyonel fotoğrafçılar ve netlik takıntısı olan kişiler için çok çok daha önemli.

Tabi ne kadar profesyonel olursanız olun çok büyük bir firma değilseniz ve büyük işler yapmıyorsanız orta format fotoğraf makinesine ihtiyacınız yok. Çok büyük işler yapsanız dahi duvar giydirme gibi işler alan bir stüdyo değilseniz böyle bir makine yine ihtiyacınız yok. Anlayacağınız böyle bir fotoğraf makinesine ihtiyacınız yok.

Tabi orta format deyince bunun da büyüğü olmuş oluyor. Sonuçta "küçük, orta, büyük" diye gitmesi gerek. Onlara hiç mi hiç ihtiyacınız olmadığı için bahsetmeye gerek yok ancak mimari çekimler ve reklam fotoğrafçılığı için kullanılan büyük format fotoğraf makinelerinden birinin fotoğrafını hemen aşağı yerleştiriyorum.

Büyük Format Fotoğraf Makinesi

Bunlar sadece bilgilendirme amacı taşıyarak gösterdiğim fotoğraf makineleri aslında çoğumuz hayatımız boyunca bunlardan bir tane bile göremeyebilir ancak bilgilenmekte oldukça önemli. Bu sayede kendi makinemizi seçerken daha derinlemesine analiz yaparak ihtiyacımız olmayan makinelere para ermemiş oluruz.

Gelelim bizi ilgilendiren kısma. Fotoğraf makinemizi nasıl seçeceğiz. Tahmin edeceğiniz gibi küçük format şeklinde tabir edilen fotoğraf makineleri profesyonel fotoğrafçıların kullandıkları o büyük makineler. Ancak onların profesyonel fotoğrafçılar olduğunu ve frame hızı dediğimiz saniyede kaç fotoğraf çektiği ve bunun gibi pek çok acayip özelliği göz önünde bulundurarak fotoğraf makinesi seçtiğini unutmayın. Onlar işleri gereği, özellikle basın fotoğrafçıları, seçici olmak zorundalar. Seçici olmanın yanında da gelişmiş makineler kullanmak zorundalar. Ne yalan söyleyeyim iyi ki böyle bir zorunluluğum yok. Şayet oldukça pahalı aletler ve zaten fotoğrafçılara da bu makineleri çalıştıkları yerler satın alıyor.

Bizi ilgilendiren kısma geldik ancak yine de giriş yapamadık. Vakit kaybetmeden hemen açıklamaya başlayayım. Öncelikle ne çekeceksiniz. Her şeyi çekeceksiniz. Fotoğrafa yeni başlayan biri her şeyi çekmek ister haliyle. Ancak işi ilerlettikçe alanlara yönelmeye başlanır. Ben de böyle başladım. Her şeyi çekmek fotoğrafik açıdan pek bir şey kazandırmasa da o her şeyin içerisinde ileri de yöneleceğimiz alandan fotoğraflar olacaktır. Bu alanları önceden belirlemek size oldukça fazla miktarda tasarruf sağlayabilir. Örneğin sokak fotoğrafı çekecekseniz DSLR dediğimiz o büyük makinelerden almazsınız, almamanız gerekir. Makro fotoğraf -yani çiçek böcek çekecekseniz görüntü sensörünün ışığa duyarlılığı fazla olan bir fotoğraf makinesi almak istersiniz. Bu örnekleri çoğaltabilir. Bunların her biri ile ilgili farklı farklı örnekler vererek hangi fotoğraf makinesinin sizin için ideal olduğunu anlamanız ilk fotoğraf makinenizi alırken oldukça önem taşıyor. Bunların her birini nedenleri ile açıklamaya ve fotoğrafda yönelmek istediğiniz alanı önceden belirlediğinizi varsayarak nasıl bir makineye ihtiyaç duyduğunuzu örneklerle açıklamaya çalışacağım. Ancak tabi ki bir makine ile sadece belirli bir alana yönelinir başka bir şey yapılmaz gibi bir şey söz konusu değil. Bunu da unutmayın lütfen. Yani Nikon'un D5000 serisinden bir makine aldım sokak fotoğrafı çekmem mümkün değil gibi bir düşünce söz konusu olamaz. Gayet güzel de çekersiniz ayrıca. Ancak makine büyük olduğundan sokaktaki vatandaş "ulan bune fotoğrafımı bir yerde yayınlayacaklar" düşüncesine kapılıp sizinle iletişim kurmaktan kaçınabilir. Yani demek istediğim aslında bu.

Siz de eğer hala fotoğraf makinesi seçme aşamasında iseniz yazımın devamı tam size göre.


Neyin Fotoğrafını Çekeceksiniz?

Öncelikle bunu bilmek önemli Eğer genel amaçlı bir düşünce yapısından çok belli alanlara ilginiz var ise belli fotoğraf makineleri türlerini alarak büyük oranda tasarruf yapabilirsiniz.

Sokakta insanları çekecekseniz; büyük bir makine tercih etmezsiniz. Büyük bir fotoğraf makinesi insanların aklında silahla eş  değer bir yapıda olacaktır. Ara Güler'in İstanbul Sokaklarında çektiği fotoğraflara bir göz atalım:




Fotoğrafa baktığımızda her şeyden önce bir iletişim alt yapısı olduğunu görebilirsiniz. Usta bu fotoğrafı çekmeden önce çocuklarla iletişimde bulunmuş. Yani olay teleobjektifi takarım uzaktan insanları çekerim değil. İnsanlarla kurduğunuz iletişim hiç şüphesiz çok önemli. Bunu sadece bu fotoğrafa bakarak dahi anlayabilirsiniz.

Peki bu iletişimi sağlamanın önceliği nedir? Bu sorunun cevabı da sizin yapınızdan geçmektedir. Ancak bu konuda yan ögeler olarak tanımlayabileceğimiz fotoğraf makinesinin büyük boyutlu olması bu iletişi engelleme olasılığı olan bir olgudur. İngilizcede fotoğraf çekmek ve silahla ateş etmek -yani "shot" kelimesi iki sözcüğün anlamınıda taşımaktadır. Bu aslında bizim fotoğraf çekerken ki psikolojimizin çok net ve gerçekçi bir yansımasıdır. Unutmayın fotoğraf çekerken aslında kusursuz bir cinayet işliyorsunuz. Fotoğraf çekmek kadrajın dışındaki her şeyin yok olması gibidir. Tıpkı kusursuz bir cinayet gibi. Bu konuya felsefi açıdan Arada Kalmışlık Fotoğraf Hikayesi yazımda da değinmiştim aslında. Fotoğrafa biraz daha felsefi olarak yaklaşmak isteyenlerin okumasını öneririm.

Sokak fotoğrafı çekmek için kullanabileceğiniz bir fotoğraf makinesini aşağıda paylaşıyorum. Ancak tekrar ediyorum, sakın yanlış anlamayın; başka fotoğraf makineleri ile de pek tabi sokak fotoğrafı çekilir. Ben sadece bu tür fotoğraflar çekmek için en uygun olan makineyi anlatıyorum.


DSLR makineler kadar gelişmiş olmasa da günümüzde fotoğrafta görmüş olduğunuz fotoğraf makineleri de oldukça gelişmiş vaziyette. Hatta o kadar gelişmiş ki bazıları giriş seviye DSLR makinelerden bile pahalıya satılıyor. Bu yüzden teknolojik olarak ihtiyaçlarınızı karşılayacağına ve sokakta fotoğraf çekerken rahat edeceğinize hiç şüphe olmasın.

Gelelim başka bir alana. Yakın çekim çiçek böcek fotoğrafları çekeceksiniz: ihtiyacınız olan fotoğraf makine düşük örtücü hızlarında bile yüksek performans gösterebilen bir makine olmalı. Bunun içinde düşük ISO değerlerinde renk hassasiyeti olan fotoğraf makineleri ideal. ISO değeri yükseldikçe fotoğraflarımızda gürültü dediğimiz küçük noktalar belirecektir. Bu noktalar yakın çekim fotoğraflarda özellikle rahatsızlık veren ve hiç istenmeyen teknik aksaklıklardan ileri gelmektedir. Bu gürültü dediğimiz küçük noktalarının oluşumu görüntü sensörünün kalitesi ve teknik özellikleri ile ilgilidir. Ancak markadan markaya gürültü oluşumu çok fark etmektedir. Örneğin fotoğraf makinesi tercih ederken aranan iki büyük markadan biri düşük ışıkta iyi performans verirken diğeri canlı renkleri ve kontras hassasiyeti ile bilinmektedir. Reklam yapmamak için bu iki markayı söyleyemiyorum maalesef ancak sanırım anladınız.


Yukarıda görmüş olduğunuz fotoğraf bir makro fotoğraf ve makro objektif kullanılarak çekildi. Yani bir DSLR'ye makro objektif takıldı. Anlayabileceğiniz gibi bu alana yönelmek istiyorsanız ihtiyacınız olan makine giriş seviye DSLR makinelerden birazcık daha üst segment bir fotoğraf makinesi.

Neyin Fotoğrafını çekeceğinizi biliyorsanız okuduğunuz gibi alacağınız makine aslında belli. Bu örnekleri çoğaltabilirim. Fotoğrafçılıkta pek çok alan ve tür mevcut.

Bir örnek daha vermek gerekirse: portre fotoğrafını ele alabiliriz. Portre fotoğrafı kişiyi yansıtan ve kişinin yüzünün bulunduğu fotoğraflardır. Bu fotoğraflarda kişi ön plandadır. Bu yüzden arka plan ögeleri de dahil diğer pek çok şey fotoğrafta ilgi alanımızdan çıkmalıdır.

Bunu neyle yaparız? Hangi fotoğraf makinesi ile yaparız?

Aslında burada ihtiyacımız olan şey bir fotoğraf makinesinden daha çok bir objektif. Diyafram değeri düşük objektifler portre fotoğrafı için idealdir. Bu yüzden insanları çekmek için fotoğraf makinesi almak istiyorsanız ihtiyacınız olan şey bir DSLR fotoğraf makinesi ve diyafram değeri düşük bir objektiftir. Diyafram değeri düşük olan objektiflerin dudak uçuklatan fiyatları olabilmektedir. Örneğin çok tercih edilen markaların portre objektifi olarak lanse edilen 85 mm lik 1.8 ve 1.4 diyafram değerli objektifleri son derece pahalıdır. 85 mm portre için ideal olmak ile beraber yüksek ücretlerinden dolayı aynı diyafram değerlerine sahip 50 mm objektifler tercih edilebilir. Bu objektiflerin fiyatları çok daha uygundur.

Bu listeyi oldukça uzun olacak şekilde uzatmak mümkün. Oldukça çeşitli fotoğraf makineleri var. Ancak bir gelin objektiflere bir göz atalım. Belki bu kısmın devamını başka bir yazı da yayımlarım.

Objektifler ve Fotoğraf Çekmek

Objektifler fotoğraf makinelerinden çok daha geniş bir yelpazede çeşitliliğe sahiptir. Her biri özel amaçlı olan objektiler en iyi bu özel amaçlarında performans verirler. Ancak bu tabi ki yine başka alanlardan kullanılamaz demek değildir.

Bir fotoğraf makinesi aldığınızda aslında iki seçeneğiniz vardır. 18-55 mm aralığında objektifler ve 18-105 mm aralığında objektifler. Bir de ileri seviye bir DSLR alıyorsanız sadece gövde size verilir, objektifinizi ayrıca almalı veya daha önce var ise onları kullanmanız gereklidir.



18-105 mm objektiflere biraz daha fazla para vermeniz gerektiğini unutmayın. Ancak 18-55 mm ve 18-105 mm objektiflerin her ikisi de fotoğrafa yeni başlayan birinin tüm ihtiyaçlarını karşılayacaktır. Size daha önce bahsettiğim fotoğrafın alanları içerisinde hangisini yapmaya karar vermemiş iseniz bu objektiflerin kit olarak satıldı DSLR makineler bulunmaktadır ve ihtiyaçlarınızı karşılarlar. Eğer hangi alana yöneleceğinize karar verdi iseniz ve objektiflerin özelliklerini ve nasıl seçmeniz gerektiğini biliyorsanız veya yanınızda bir bilen var ise alacağınız gövdenin veya kit şeklinde satılan fotoğrf makinelerinin yanında bir de objektif alabilirsiniz.

Objektiflerin son derece pahalı olduğunu unutmayın. Öyle ki fotoğraf makinesi gövdesinden çok daha pahalı objektifler bulunmaktadır. Objektiflerin nasıl seçilmeleri gerektiğini öğrenmek bu yüzden büyük önem taşımaktadır. Her şeyden önce objektifinizi ihtiyacınıza göre seçmelisiniz ve ihtiyacınıza göre bir odak uzaklığı belirleyerek yola çıkmalısınız.

Daha sonra objektif seçiminde benim asıl etmen olarak gördüğüm MTF grafiklerine bakmalısınız. MTF grafiklerini anlamak ve objektifin performansını bu çerçevede almadan değerlendirmek çok önemli.

MTF grafiği:  “Modülasyon Transfer Fonksiyonu” veya “MTF” bir objektifin optik performans potansiyelinin ölçüsüdür.

Bu tanım bize ojektifimizin ışık gerçirgenliği konusunda aydınlatıcı bilgi verir. Örnek bir MTF grafiği hemen aşağıdadır.


Grafikte gördüğünüz çizgilerin her birinin ne anlama geldiğini anlatırsam unutacaksınız ve daha da önemlisi karıştıracaksınız. Bu yüzden iyi bir objektif hakkında bilmeniz gereken şey MTF grafiğindeki çizgilerin üst tarafa yakın olması gerektiğidir. Hemen altta ışık geçirgenliği, yani kalitesi bir tık daha aşağıda olan bir objektifin MTF grafiğini görebilirsiniz.



Burada çizgilerin aşağıya doğru sarktığını görebilirsiniz. Yani ışık geçirgenliği ilk grafikteki objektife göre daha az.

Bu ayrım farklı odak uzunluklarındaki objektiflerde değişiklik göstermektedir. Örneğin geniş açılı objektiflerde ilk grafikteki gibi bir objektif bulmak oldukça zordur. Yine değişen odak uzunluklarına sahip objektiflerde bu değerler çok da iyi olmamaktadır. Bu yüzden benim objektiflerimin tamamı sabit odak uzunluklarına sahip objetifler.

Fotoğraf çekmek ve fotoğrafa başlamak için gereken en temel parçaları uzun uzun anlattım. Artık gerisi size kalmış. Umarım faydalı olabilmişimdir ve kendine uygun olan fotoğraf makinesini ve objektifi seçmenizde doğru fikirler verebilmişimdir. Fotoğraf çekmek için gereken şeylerin aklınızdan ve kalbinizden geldiğini unutmayın. Öncelik olarak yazının en başında anlattığım şeyleri alın ve hem bütçenizle hem de teknolojiyle harmanlayın. Sonuç sizi bile şaşırtacaktır. Yazımı beğendiyseniz abone olmayı ve paylaşmayı unutmayın. Şimdilik hoşça kalın.

Yorumlar

Popüler Yayınlar